Wushu - chińska sztuka walki

WUSHU to chiń­ska sztu­ka wal­ki na Za­cho­dzie zna­na ja­ko KUNG FU. Mi­mo, iż w Eu­ro­pie czy Ame­ry­ce obu nazw uży­wa się wy­mien­nie, to KUNG FU jest po­ję­ciem znacz­nie szer­szym (do­ty­czy róż­nych dzie­dzin ży­cia)  i tłu­ma­czo­nym ja­ko: „dą­że­nie do do­sko­na­ło­ści po­przez wie­lo­let­nią, cięż­ką pra­cę”. Na­to­miast ter­min WUSHU do­słow­nie ozna­cza „sztu­ka wal­ki” i ogól­nie okre­śla on wszyst­kie wschod­nie sztu­ki wal­ki, tak­że ja­poń­skie i ko­re­ań­skie. Dla­te­go też w ce­lu wy­szcze­gól­nie­nia spo­śród in­nych sty­li na­ro­do­wych, Chiń­czy­cy po­słu­gu­ją się zwro­tem „Zhong­guo Wu­shu” , a więc Chiń­skie Sztu­ki Wal­ki.

Wu­shu sta­no­wi nie­od­łącz­ną, jed­ną z głów­nych i naj­po­pu­lar­niej­szych ga­łę­zi bo­ga­tej kul­tu­ry Chin. Po­cząt­ków tej pięk­nej tra­dy­cji szu­kać na­le­ży ok. 2000 lat wstecz, kie­dy to chiń­scy mni­si za­czę­li wy­ko­ny­wać ćwi­cze­nia fi­zycz­ne, po­cząt­ko­wo wy­łącz­nie dla po­pra­wy zdro­wia i wzmoc­nie­nia cia­ła. Jed­nak­że z cza­sem, pod­czas licz­nych na­pa­dów na klasz­to­ry ćwi­cze­nia te zna­la­zły swo­je obron­ne za­sto­so­wa­nie.

Na prze­strze­ni wie­lu wie­ków Kung Fu zmie­ni­ło się w bar­dzo sku­tecz­ną sztu­kę wal­ki (Wu­shu) za­rów­no wręcz, jak i przy uży­ciu bro­ni (m.in. miecz, włócz­nia, sza­bla, ha­la­bar­da, kij). Jej roz­wój do­pro­wa­dził przez la­ta do po­wsta­nia ogrom­nej licz­by sty­lów, któ­re mi­mo wspól­nych ko­rze­ni nie­jed­no­krot­nie moc­no róż­ni­ły się od sie­bie. Osta­tecz­nie po­gru­po­wa­no je na sty­le pół­noc­ne i po­łu­dnio­we. Z ko­lei in­ny po­dział za­wie­rał roz­róż­nie­nie na sty­le tzw. ze­wnętrz­ne (Wa­ijia – uży­wa się tu przede wszyst­kim si­ły mię­śni) oraz we­wnętrz­ne (Ne­ijia – ćwi­cze­nie ener­gii po­cho­dzą­cej z wnę­trza cia­ła do ce­lów obron­nych i proz­dro­wot­nych).

W sa­mych Chi­nach bar­dzo po­pu­lar­ne sta­ły się tur­nie­je wal­ki gdzie re­pre­zen­tan­ci po­szcze­gól­nych szkół lub wio­sek to­czy­li ze so­bą licz­ne bo­je, czę­sto na śmierć i ży­cie. Kon­ku­ro­wać za­czę­to tak­że w de­mon­stro­wa­niu tech­nik, pre­zen­tu­jąc tzw. wal­kę z cie­niem (for­ma – układ ru­chów cha­rak­te­ry­zu­ją­cych da­ny styl za­wie­ra­ją­cy se­kwen­cje ata­ków i obro­ny).

Od po­ło­wy XX wie­ku, kie­dy to ko­mu­ni­stycz­ne wła­dze Chin ka­te­go­rycz­nie za­ka­za­ły upra­wia­nia tra­dy­cyj­ne­go Wu­shu (mi­strzo­wie Kung Fu mu­sie­li wów­czas ucie­kać przed re­pre­sja­mi i ka­rą śmier­ci po­za gra­ni­ce kra­ju), roz­po­czę­to pró­by uspor­to­wie­nia tej sztu­ki wal­ki.

Obec­nie  Wu­shu – po­za sty­la­mi tra­dy­cyj­ny­mi na­dal upra­wia­ny­mi dla sa­mo­obro­ny, ćwi­cze­nia cia­ła i du­cha oraz dla ry­wa­li­za­cji spor­to­wej (za­wo­dy w Wu­shu tra­dy­cyj­nym) – jest dys­cy­pli­ną spor­tu o aspi­ra­cjach olim­pij­skich.

W ra­mach Wu­shu wy­róż­nia­my po­dział na dwie pod­dy­scy­pli­ny:

  • SANDA to wol­na wal­ka o re­gu­łach po­dob­nych do kick­bo­xin­gu, z tą jed­nak ró­zni­cą, że w san­da moż­na wy­ko­ny­wać rzu­ty, bez pro­wa­dze­nia wal­ki w par­te­rze oraz tzw. wy­pchnię­cia po­za ma­tę. Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla tej for­mu­ły jest za­tem to, iż po­je­dy­nek nie roz­gry­wa się na rin­gu oto­czo­nym li­na­mi, tyl­ko na ma­cie (lei tai) o wy­mia­rach 8m x 8m, na pod­wyż­sze­niu ok. 1 me­tra. Za­wod­ni­cy są wy­po­sa­że­ni w pan­ce­rze, rę­ka­wi­ce, ka­ski oraz w ochra­nia­cze na zę­by i kro­cze.
  • TAOLU sta­no­wi dru­gą, rów­nie waż­ną kon­ku­ren­cję Wu­shu, któ­rą do­dat­ko­wo po­dzie­lić moż­na na for­my spor­to­we i for­my tra­dy­cyj­ne.

For­my spor­to­we wzo­ro­wa­ne są na tra­dy­cyj­nych ukła­dach wal­ki z cie­niem i sta­no­wią po­ła­cze­nie de­mon­stra­cji tech­nik wal­ki z akro­ba­cja­mi gim­na­stycz­ny­mi. Wy­ko­nu­je się je na spe­cjal­nej, zbli­żo­nej do akro­ba­tycz­nej plat­for­mie o wy­mia­rach 8m x 14m. For­my trwa­ją ok. 1 min 30 sek., a ce­lem ich jest po­ka­za­nie si­ły, szyb­ko­ści, dy­na­mi­ki, pre­cy­zji, ba­lan­su oraz du­cha sztu­ki wal­ki przez oso­bę wy­stę­pu­ją­cą. Za­wod­ni­cy star­tu­ją w kil­ku kon­ku­ren­cjach, z po­dzia­łem na sty­le pół­noc­ne, po­łu­dnio­we i we­wnętrz­ne – ta­iji (tai chi).

Kon­ku­ren­cje form spor­to­wych

Sty­le pół­noc­ne:

  • CHANGQUAN (for­ma bez uży­cia bro­ni)
  • GUNSHU (for­ma z ki­jem)
  • QIANGSHU (for­ma z włócz­nią)
  • DAOSHU (for­ma z sza­blą)
  • JIANSHU (for­ma z mie­czem)

Sty­le po­łu­dnio­we:

  • NANQUAN (for­ma bez uży­cia bro­ni)
  • NANGUN (for­ma z ki­jem)
  • NANDAO (for­ma z sza­blą)

Sty­le we­wnętrz­ne:

  • TAIJIQUAN (for­ma bez uży­cia bro­ni)
  • TAIJIJIAN (for­ma z mie­czem)

Ukła­da­na wal­ka:

  • DUILIAN (set spar­ring z bro­nią lub bez)

Na tur­nie­jach Kung Fu (Wu­shu) po­za kon­ku­ren­cja­mi form spor­to­wych za­wod­ni­cy mo­gą ry­wa­li­zo­wać rów­nież w for­mach tra­dy­cyj­nych. Wy­raź­nie róż­nią się one od form spor­to­wych. Roz­gry­wa­ne we­dług po­dob­nych za­sad, rów­nież na plan­szy o wy­mia­rach 8m x 14m, cha­rak­te­ry­zu­ją się ty­mi sa­my­mi ce­la­mi, czy­li de­mon­stra­cją si­ły, szyb­ko­ści, du­cha wal­ki, ale też od­po­wied­niej tech­ni­ki zgod­nej ze sty­lem ja­ki re­pre­zen­tu­je za­wod­nik. Brak tu­taj jed­nak ele­men­tów akro­ba­tycz­nych, na któ­re pod­sta­wo­wy na­cisk kła­dzio­ny jest w kon­ku­ren­cji form spor­to­wych.

For­my tra­dy­cyj­ne – w prze­ci­wień­stwie do spor­to­wych -nie są ukła­da­ne przez za­wod­ni­ka. To se­kwen­cje tech­nik ści­śle zwią­za­nych z za­sa­da­mi da­ne­go sty­lu Kung Fu (Wu­shu) i przez set­ki lat na­ucza­nych nie­zmien­nie we­dłu tra­dy­cyj­ne­go prze­ka­zu. For­my tra­dy­cyj­ne po­win­ny mieć swo­ją peł­ną na­zwę i ro­do­wód, po­nie­waż każ­dy styl ma swój prze­kaz z jed­ne­go mi­strza na je­go na­stęp­cę, dba­ją­ce­go o cią­głość tra­dy­cji da­ne­go sty­lu.

Wśród se­tek róż­nych sty­lów Kung Fu w Pol­sce moż­na spo­tkać re­pre­zen­ta­nów ta­kich szkół jak:

  • Choy Lee Fut
  • Hung Gar
  • Chow Gar
  • Tang Lang Qu­an
  • Sha­olin Qu­an
  • Wing Chun

Za­wod­ni­cy star­tu­ją­cy w kon­ku­ren­cji form tra­dy­cyj­nych ma­ją do wy­bo­ru wie­le róż­nych kon­ku­ren­cji i każ­dy mo­że wy­star­to­wać w do­wol­nej ich ilo­ści.

Kon­ku­ren­cje form tra­dy­cyj­nych

For­my ręcz­ne:

  • TRADYCYJNE FORMY PÓŁNOCNE
  • TRADYCYJNE FORMY POŁUDNIOWE

For­my  z bro­nią:

  • FORMY Z KIJEM
  • FORMY Z SZABLĄ
  • FORMY Z WŁÓCZNIĄ
  • FORMY Z MIECZEM
  • FORMY Z BRONIĄ DŁUGĄ RÓŻNĄ (np. ha­la­bar­da, trój­ząb, kij fla­go­wy)
  • FORMY Z BRONIĄ KRÓTKĄ RÓŻNA LUB GIĘTKĄ (np. no­że mo­tyl­ko­we, wa­chlarz, szty­le­ty)

Ukła­da­na wal­ka:

  • FORMY PODWÓJNE LUB Z WIĘKSZĄ ILOŚCIĄ PRZECIWNIKÓW

Wu­shu by­ło dys­cy­pli­ną po­ka­zo­wą pod­czas Igrzysk Olim­pij­skich w Pe­ki­nie w ro­ku 2008.

Za roz­wój Wu­shu w Eu­ro­pie od­po­wia­da Eu­ro­pej­ska Fe­de­ra­cja Wu­shu (EwuF), bę­dą­ca człon­kiem Mię­dzy­na­ro­do­wej Fe­de­ra­cji Wu­shu (IwuF) z sie­dzi­bą w Pe­ki­nie. W Pol­sce pie­czę nad Wu­shu spra­wu­je Pol­ski Zwią­zek Wu­shu z sie­dzi­bą w War­sza­wie.